Eklem Kireçlenmesi Nedir? Neden Oluşur?
Eklem Kireçlenmesi Nedir? Neden Oluşur?
Eklem kireçlenmesi (osteoartrit), eklem yüzeylerini kaplayan kıkırdak dokusunun zamanla yapısal değişikliğe uğramasıyla gelişen kronik bir eklem hastalığıdır. Kıkırdak dokusu, kemiklerin birbirleri üzerinde rahat hareket etmesini sağlayarak eklemlerin işlevini korumasına yardımcı olur. Bu dokunun bozulmasıyla birlikte eklemdeki kemiklerde ve çevre dokularda değişiklikler meydana gelebilir. Bunun sonucunda ağrı, tutukluk ve hareket kısıtlılığı gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.
Eklem kireçlenmesinin gelişiminde yaşlanma, genetik yatkınlık, fazla kilo, geçirilmiş eklem yaralanmaları ve eklemlerin tekrarlayan şekilde zorlanması gibi çeşitli faktörler rol oynayabilir. Özellikle fazla kilo, diz ve kalça gibi vücut ağırlığını taşıyan eklemlere binen yükü artırarak kireçlenme riskini yükseltebilir.
Kireçlenme genellikle ilerleyen yaşlarda daha sık görülmekle birlikte yalnızca yaşlı bireyleri etkileyen bir hastalık değildir. Eklem yaralanmaları, yapısal bozukluklar ve bazı mesleki ya da sportif aktiviteler nedeniyle genç yaşlarda da gelişebilir.
Eklem Kireçlenmesi En Sık Nerelerde Görülür?
Eklem kireçlenmesi vücudun farklı eklemlerinde ortaya çıkabilmekle birlikte en sık diz, kalça, el ve omurga eklemlerinde görülür. Diz ve kalça eklemlerindeki kireçlenme yürüme, merdiven çıkma ve oturup kalkma gibi günlük aktiviteleri zorlaştırabilir. El eklemlerinde gelişen kireçlenme ise parmaklarda ağrı, sertlik ve zamanla şekil değişikliklerine neden olabilir.
Eklem Kireçlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
Eklem kireçlenmesinin en yaygın belirtisi eklem ağrısıdır. Ağrı genellikle hareketle artar ve dinlenmeyle hafifleyebilir. Bunun yanında sabahları veya uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra kısa süreli eklem tutukluğu, hareket kısıtlılığı, eklemden ses gelmesi ve zaman zaman şişlik görülebilir.
Hastalığın ilerlemesiyle birlikte eklem hareketlerinde zorlanma artabilir ve günlük yaşam aktiviteleri olumsuz etkilenebilir. Ancak belirtilerin şiddeti her bireyde farklılık gösterebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Eklem ağrısının uzun süre devam etmesi, giderek şiddetlenmesi, hareket kısıtlılığına neden olması veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulması önerilir.
Özellikle eklemde ani başlayan şiddetli ağrı, belirgin şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı veya ateş gibi belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Bu bulgular kireçlenme dışında farklı eklem hastalıklarının da belirtisi olabilir.
Eklem Kireçlenmesi Nasıl Tedavi Edilir?
Eklem kireçlenmesinde tedavi, hastalığın bulunduğu ekleme, belirtilerin şiddetine ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır. Tedavinin temel amacı ağrıyı azaltmak, eklem hareketliliğini korumak ve günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırmaktır.
Tedavi sürecinde düzenli ve uygun egzersizler, kilo kontrolü, fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları ile gerekli durumlarda ilaç tedavilerinden yararlanılabilir. Bazı hastalarda eklem içi enjeksiyonlar değerlendirilebilir. İleri düzeyde eklem hasarı bulunan ve diğer tedavi yöntemlerinden yeterli fayda görmeyen hastalarda ise cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.
Eklem kireçlenmesinde erken değerlendirme ve kişiye uygun tedavi planlaması, şikâyetlerin kontrol altına alınması ve eklem fonksiyonlarının korunması açısından önem taşır. Eklem ağrısı ve hareket kısıtlılığı yaşayan bireylerin belirtilerini ihmal etmeden uzman görüşü alması önerilir.
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Op. Dr. Levent Tan
