İYİ PARTİLİ SELCAN TAŞÇI; “BEBEK KATİLİNE VİLLA VAR, ŞEHİT AİLESİNE TERCİH ŞARTI!”

İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşçı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesi görüşmelerinde kadınların, çocukların, yoksulların, şehit ailelerinin ve gazilerin yaşadığı sorunları çarpıcı veriler ve sert ifadelerle gündeme taşıdı. “Kadınlara devletin kuluçka makinesi muamelesi yapılamaz” diyen Taşçı, doğurganlığın önündeki asıl engelin kadınların çalışması değil; yoksulluk, güvensizlik, adaletsizlik ve yalnızlık olduğunu söyledi. Şehit aileleri ve gaziler için ayrılan yüzde 0,04’lük bütçe payına tepki gösteren Taşçı, “Devletin şehit ailesine ve gazisine sahip çıkması sosyal hizmet değil, vatani görevdir” dedi.

İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşçı, bakanlık bütçesi üzerine yaptığı konuşmada Türkiye'nin kadın politikalarından çocuk yoksulluğuna, nüfus artışından sosyal yardımlara, şehit aileleri ve gazilerin haklarından çocuk suçluluğuna kadar uzanan geniş bir yelpazede iktidara eleştiriler yöneltti.

Konuşmasına kadınların sorunlarından başlayacağını belirterek kürsüdeki değerlendirmelerine başlayan Taşçı, bakanlık bütçesinden kadının güçlenmesine ayrılan payın yalnızca yüzde 1,41 olduğunu vurguladı. Bu oranın Türkiye'deki kadınların toplumsal konumunun güçlü olmasından değil, kadınların çözüm bekleyen sorunlarının büyüklüğüne rağmen yeterli kaynak ayrılmamasından kaynaklandığını ifade etti.

“KADININ ADINDAN SONRA BÜTÇEDEKİ PAYI DA BUHARLAŞMIŞ!”

Türkiye'nin Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksi'nde 146 ülke arasında 126'ncı sırada bulunduğunu hatırlatan Milletvekili Taşçı, kadınların işgücüne katılım ve istihdam oranlarının da tabloyu ağırlaştırdığını söyledi. Kadınların işgücüne katılım oranının yüzde 36, istihdam oranının ise yüzde 32 olduğunu belirten Taşçı, yasa yapıcı ve üst düzey yöneticiler arasındaki kadın oranının yüzde 19,6, TBMM'deki kadın temsil oranının ise yüzde 19,9 olduğuna dikkat çekti. Kadınların erkekleri geride bıraktığı alanların ise kayıt dışı çalışma ve şiddet istatistikleri olduğunu vurgulayan Selcan Taşçı, TÜİK'in 2024 Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması'nın son derece ağır bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti.

6284 sayılı Kanun ve Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 4. Ulusal Eylem Planı'nın içerik ve nitelik bakımından güçlü metinler olduğunu belirten Taşçı, asıl sorunun mevzuat ile uygulama arasındaki uçurum olduğunu söyledi. “Yasa ile uygulama arasında 26 puanlık farkla Avrupa şampiyonuyuz” diyen Milletvekili, koruma kararı altındaki kadınların öldürülmesine de dikkat çekerek “Bir insan, devleti tarafından korunduğu sırada öldürülebilir mi!” sorusunu yöneltti.

Kadına yönelik şiddetle mücadelede risk değerlendirmesi, koruma kararlarının sürdürülmesi ve ihlallere müdahale mekanizmalarının sorgulanması gerektiğini belirten Taşçı, aile içi şiddetin kamu görevlilerinin kişisel değer yargılarına ve aile anlayışına terk edilemeyecek ayrı bir suç olarak tanımlanması gerektiğini dile getirdi.

 “DOĞURGANLIĞIN ÖNÜNDEKİ ENGEL KADININ ÇALIŞMASI DEĞİL, YALNIZLIĞI!”

Kadın istihdamı ile düşen doğurganlık oranları arasında ilişki kurulmasına tepki gösteren Taşçı, kadınların çalışma hayatından uzaklaştırılmasını çözüm olarak gören anlayışı eleştirdi. Doğurganlığın önündeki temel engelin kadınların çalışması değil, ekonomik çaresizlik ve sosyal güvencesizlik olduğunu belirten Milletvekili Taşçı, çocuk yetiştirmeye çalışan ailelerin yaşadığı dramları hatırlattı.

Çocuğu üşümesin diye fön makinesi çalıştıran ve ardından yaşamına son veren anneyi, çocuğuna okul forması alamadığı için intihar eden babayı anımsatan Taşçı, “Doğurganlığın önündeki engel açlık!” ifadelerini kullandı. Türkiye'de hâlâ bebeğini şekerli suyla beslemeye çalışan annelerin bulunduğunu söyleyen Milletvekili Taşçı, kreş desteğinin yetersizliğine, çalışan annelerin çocuklarını evde yalnız bırakmak zorunda kalmasına ve çocuk güvenliğine ilişkin sorunlara dikkat çekti.

Nüfus artış hızındaki düşüşü varoluşsal bir tehdit ve beka sorunu olarak gördüğünü ifade eden Taşçı, TÜİK projeksiyonlarına göre yaşlı nüfus oranının 2025'te yüzde 11,1 seviyesinde bulunduğunu, 2030'da yüzde 12,9'a, 2040'ta yüzde 16,3'e, 2060'ta yüzde 22,6'ya ulaşmasının beklendiğini hatırlattı. Ancak nüfus artışını sağlamanın yolunun kadınlara yalnızca doğum üzerinden rol biçmek olmadığını vurgulayan Taşçı, “Ben bireysel olarak nüfus artış hızını artırmaya dönük politikaları destekliyorum. Ama bunun yolu kadınlara devletin kuluçka makinesi muamelesi yapmak olamaz!” ifadelerini kullandı.

“ÇOCUKLARIMIZI GÜVENLE YAŞANABİLİR BİR ÜLKEDE BÜYÜTMEK İSTİYORUZ”

 Çocuk sahibi olma kararının yalnızca ekonomik koşullarla değil, ülkenin adalet ve güven ortamıyla da doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Selcan Taşçı, çocukların okulda, sokakta ve günlük yaşamda karşı karşıya kaldığı şiddet olaylarını gündeme getirdi. Murat Duha, Alperen Ömer, Atlas Çağlayan ve Mattia Ahmet Minguzzi cinayetlerini hatırlatan Milletvekili Taşçı, çocukların güvenliğinin sağlanamadığı, ailelerin geleceğe güvenle bakamadığı bir ülkede nüfus artışını teşvik etmenin tek başına yeterli olmayacağını söyledi.

Gülden Coni cinayetini de anan Taşçı, çocukların ve gençlerin maruz kaldığı şiddetin yanı sıra ailelerin adalet beklentilerinin karşılanmamasının toplumsal güveni zedelediğini ifade etti.

“Bir aile bütün yatırımını, birikimini, geleceğini evladına yapıyor. Onu adaletin olmadığı, hukuk güvenliğinin bulunmadığı bir ortamda dünyaya getirmek istemeyebilir” diyen Milletvekili, doğurganlığı artırmak isteyenlerin öncelikle Türkiye'yi yeniden güvenle yaşanabilir bir ülke hâline getirmesi gerektiğini belirtti.

 ÇOCUK SUÇLULUĞU: “ÇOCUKLARI SUÇTAN KORUMADAN BU SORUN ÇÖZÜLEMEZ”

 Konuşmasında çocuk suçluluğuna da geniş yer ayıran Milletvekili Taşçı, her 100 cinayetten 15'inin failinin çocuk olduğu, bir yılda 200 binden fazla çocuğun suç işlediği ve 300 bine yakın çocuğun suçtan mağdur olduğu yönündeki verileri gündeme taşıdı. Çocuk Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklikleri eleştiren vekil, çocukların adli süreçteki konumlarının yeniden tanımlanmasının tek başına caydırıcılık sağlamayacağını savundu. Çocukları suça iten temel faktörlerden birinin ekonomik yoksunluk olduğunu belirten Milletvekili Taşçı, ailelerin açlık sınırının altında yaşamaya mahkûm edildiği bir ortamda çocuk suçluluğuyla etkin mücadele edilemeyeceğini söyledi. Suçun ve mafya kültürünün medya aracılığıyla özendirildiğini, suç örgütlerinin kahramanlaştırıldığı içeriklerin çocukların dünyasını olumsuz etkilediğini ifade eden Taşçı, çocukları korumak için ekonomik, sosyal ve kültürel politikaların birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

 “SOSYAL MEDYAYA ALTERNATİF ÜRETEMEDİĞİMİZ SÜRECE DİJİTAL DETOKS NAFİLE”

 Çocukların dijital dünyayla ilişkisine de değinen Selcan Taşçı, RTÜK'ün 2025 Türkiye'de Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması'na atıfta bulunarak 15-21 yaş grubunda günlük sosyal medya kullanım süresinin 3 saat 24 dakika olduğunu aktardı. Gençlere dijital detoks önerilmesinin tek başına çözüm olmayacağını belirten Taşçı, sosyal medyanın sunduğu düşük maliyetli erişime alternatif etkinlikler ve sosyal alanlar oluşturulması gerektiğini söyledi. Ailelerin çocuklarını etkinliklere götürmesinin bile ciddi bir ekonomik yük oluşturduğunu belirten Taşçı, uzun çalışma saatleri nedeniyle ailelerin çocuklarına yeterince zaman ayıramadığına dikkat çekti.

 “AİLE DESTEĞİ DİYE KREDİ VEREREK BU İŞ OLMAZ!”

 Aile ve nüfus politikalarını da eleştiren Milletvekili Selcan Taşçı, çocuk sahibi ailelere sağlanan desteklerin yetersiz kaldığını söyledi. Bir defaya mahsus doğum yardımlarının ve geri ödemeli kredilerin kalıcı çözüm olmadığını belirten Taşçı, 1 Ocak 2025'te yürürlüğe giren desteklerde yeniden değerleme oranını geçmemek üzere artış yapma yetkisi bulunmasına rağmen bugüne kadar artış gerçekleştirilmediğini ifade etti.

Ailelerin yalnızca çocuk sahibi olmaya değil, çocuklarını sağlıklı, güvenli ve insanca koşullarda büyütmeye de ihtiyaç duyduğunu belirten Taşçı, nüfus politikalarının ekonomik ve sosyal güvenceyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca farklı kurulların başkanlıklarının aynı isimde toplanmasını eleştiren Vekil Taşçı, Aile ve Nüfus Politikaları Kurulu başta olmak üzere çeşitli kurulların başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın yürütmesine dikkat çekti. “Cevdet Bey sorun değil, sorun sistem” diyen Taşçı, yönetim anlayışının ve kurumsal yapılanmanın sorgulanması gerektiğini belirtti.

“BU BÜTÇEYLE KİME, NASIL, NEYLE YETECEKSİNİZ?”

 Bakanlığın merkezi bütçeden aldığı payın yetersizliğine dikkat çeken Milletvekili Taşçı, kadınlar, çocuklar, engelliler, yaşlılar, yoksullar ve diğer dezavantajlı kesimlerin sorumluluğunun büyük ölçüde bu bakanlıkta toplandığını ifade etti. Eurostat verilerine göre Türkiye'de nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunduğunu hatırlatan Taşçı, sosyal yardım alan hane sayısının 11 milyonu aştığını söyledi.

Bakanlığın bütçesindeki en büyük payın yoksullukla mücadeleye ayrılmasının bile Türkiye'deki yoksulluğun boyutlarını ortaya koyduğunu belirten Milletvekili Taşçı, sosyal yardımların gerekliliğini kabul etmekle birlikte bunların kalıcı çözüm olmadığını ifade etti. “Yoksulluk, gıda kolileriyle, fatura destekleriyle bitebilen bir şey değildir. Bunlar gereksizdir diyemem. İnim inim inliyor millet. Ama bunlar merhemdir. Çözüm için kalıcı istihdam gerekir” diyen vekil, sosyal yardım bağımlılığı yerine vatandaşların kendi ayakları üzerinde durabileceği istihdam politikalarının geliştirilmesini istedi.

İktidarın yoksulluğu siyasi sermaye olarak görmekten vazgeçmesi gerektiğini söyleyen Taşçı, “Kendi başının çaresine bakabilen, bağımlı olmayan özgür insandan, onun iradesinden ve tercihlerinden korkmaktan vazgeçmelidir” ifadelerini kullandı. Taşçı, Bakanlığa yönelttiği dikkat çekici soruyla da konuşmasını sürdürdü: “2027'de sosyal yardımlar yoksulluk oranını en fazla kaç yüzde puan azaltabilecek?”

Edirne'de ziyaret ettiği bir oyuncakçıda yaşadığı diyaloğu da anlatan Selcan Taşçı, ekonomik krizin çocuklar üzerindeki etkisini gözler önüne serdi. Bir oyuncakçının “Muhatabımız çocuk, 'yok'tan anlamıyor. Çocuk ağlıyor, anne ağlıyor, biz dayanamıyoruz” sözlerini aktaran Milletvekili Taşçı, ekonomik sorunların faturasının çocuklara çıkarılmasının kabul edilemez olduğunu belirtti. “Bir ülkedeki bütün yönetim hatalarının, yanlışların, beceriksizliklerin faturasını çocuklar ödememeli Sayın Bakan. Vebaldir” dedi.

Vatandaşların öğün atladığını, pazar yerlerinde akşam karanlığını bekleyerek çürük sebze ve meyve toplamak zorunda kaldığını söyleyen Taşçı, yoksulluğun “algı” denilerek geçiştirilemeyeceğini vurguladı.

“Biz milletimizi nefes alabiliyor olmaya mı layık görüyoruz? Çıtamız nefes almak mı? Refah hakkı yok mu?” sözleriyle sosyal devlet anlayışının sorgulanması gerektiğini ifade etti.

ŞEHİT AİLELERİ VE GAZİLERE AYRILAN PAY SADECE YÜZDE 0,04!

İYİ Partili Taşçı'nın konuşmasındaki önemli başlıklardan biri de şehit aileleri ve gaziler oldu.

Bakanlık bütçesinde şehit aileleri ve gazilere ayrılan payın yalnızca yüzde 0,04 olduğunu belirten Milletvekili Taşçı, bu oranın başlı başına değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Şehit aileleri ve gazilerin devlete yönelik taleplerinin karşılanmasının bir sosyal yardım meselesi olarak ele alınamayacağını ifade eden vekil, “Şehit aileleri, gaziler bize, her birimize her şeyi söyleyebilirler. Nümayişler yapabilirler, maksadı aşan sözler söyleyebilirler. Onların fedakârlığının kredisi limitsiz olmak zorundadır” dedi.

Bakanlığın 2025 yılında ziyaret yoluyla psikososyal destek sağladığı şehit yakını ve gazi sayısının 148 bin 463 olduğunu, 2027-2029 dönemi hedeflerinde ise bu sayının 80 bin olarak öngörüldüğünü hatırlatan Taşçı, hedefteki düşüşün gerekçesini sordu. “Şehit ailelerinin, gazilerin psikososyal destek ihtiyacı bir anda sona mı erdi?” diye soran Taşçı, özellikle gazilerin özlük hakları konusunda yaşadığı sorunların giderilmesi gerektiğini vurguladı.

            Selcan Taşçı “Bakın, bebek katiline villa var, evlatları katledilen annelere tercih şartı var "Bir evladını seç, sadece ona kamuda istihdam var," diyoruz. Neden? Bir kadroyla ödenebilir mi onların hakları ya?” sözleriyle şehit ailelerinin istihdam haklarında tercihe zorlanmasını eleştirdi.

“PKK’LI KATİLLERİN TALEPLERİNE TAHAMMÜL VAR, GAZİLERİN EMSAL TALEBİNE Mİ YOK?”

Terör nedeniyle hayatını kaybeden vatandaşların yakınları, engelli vatandaşlar ve 15 Temmuz'da hayatını kaybeden ya da yaralanan vatandaşlar için tanınan istihdam hakları arasındaki farklılıklara dikkat çeken Taşçı, mevcut uygulamalardaki çifte standardın ortadan kaldırılmasını istedi.

Gazilerin özlük hakları bakımından kendi aralarında oluşan farklılıkların giderilmesini talep ettiğini belirten Milletvekili Taşçı, gazilerin taleplerinin görmezden gelinmesine sert tepki gösterdi.

“PKK terör örgütü mensubu katiller için en olmayacak talepler bir bir sıralanırken, af bile değil, pişman da olmadıklarını ilan ederek devlete kafa tutmaya, devleti tehdit etmeye devam ederek özgür olmalarının istenmesine tahammül var. Davul zurnayla tahliyelerine tahammül var. Katillerin kamuda istihdam talebine tahammül var. Mecliste siyaset talebine tahammül var da gazilerin emsal talebine mi yok?” ifadelerini kullandı.

Gazilerin hak arayışının siyasi tartışmaların gölgesinde bırakılmaması gerektiğini belirten Milletvekili, devletin şehit aileleri ve gazilere sahip çıkma sorumluluğunun başka bir bakanlığın sosyal hizmet faaliyeti olarak görülmemesi gerektiğini savundu. Bu sorumluluğun Millî Savunma Bakanlığı bünyesine alınmasını öneren Taşçı, “Şehit ailesiyle dayanışma, gaziyle dayanışma, devletin onlara sahip çıkma politikaları sosyal hizmet değil, vatani görevdir” dedi.

“AVRUPA'DA GÖSTERDİĞİNİZ TAVRI BURADA DA GÖSTERİN!”

Konuşmasının sonunda Bakana doğrudan seslenen Selcan Taşçı, Bakanın geçmiş siyasi yaşamında Avrupa'da Türkiye'ye yönelik soykırımcı suçlamalarına karşı gösterdiği tutumu hatırlattı.

Bakanın o dönemdeki tavrıyla Türk milletinin gönlünde yer edindiğini belirten Taşçı, bir Türk kadını ve anne olarak kendisine çağrıda bulundu. “Son olarak Sayın Bakan, siz geçmiş siyasi yaşamınızda Avrupa'da Türkiye'ye soykırımcı yaftası yapıştırılmaması için istifada tereddüt etmemiş, o günkü tavrınızla da Türkiye'ye gelmeden Türk Milleti'nin gönlünde taht kurmuş bir Türk kadınısınız. Bir annesiniz. Ben de bir Türk kadını olarak, bir Türk anası olarak sizden istirham ediyorum: Avrupa'da gösterdiğiniz tavrı burada da gösterin.” Milletvekilinin konuşması, kadınların güçlendirilmesinden çocukların korunmasına, yoksullukla mücadeleden şehit aileleri ve gazilerin haklarına kadar uzanan başlıklarda hükümetin sosyal politikalarına yönelik kapsamlı bir eleştiri ve değişim çağrısı olarak öne çıktı.

Konuşmanın Tamamı:

Sayın Bakan, Bakanlık bürokratları; kimse yapmıyor genelde, ben kendi kendime pozitif ayrımcılık yapayım, konuşmaya kadınla başlayayım. Bakanlık bütçesinden kadının güçlenmesine ayrılan ödenek payı yüzde 1,41. Bu veri keşke "Türk kadınlarının toplumdaki yeri öyle güçlü, haklarını kullanmada öyle eşitler ki desteğe değer bir durum yok ortada." anlamına geliyor olsaydı, çok mutlu olurduk hep birlikte ama Dünya Ekonomik Forumu, Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Ayırımcılığın Önlenmesi Komitesi, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi Türkiye raporlarını tarayınca, Eurostat'a bakınca hatta TÜİK'e bile bakınca Bakanlık bütün bütçesini kadını içine sıkıştığı ama her alanda, ailede, eğitimde, kariyerde sıkıştığı dehlizden çıkarmaya ayırsa yine de nafile maalesef. Zira ve çok üzülerek küresel cinsiyet uçurumu endeksinde 146 ülke arasında 126'ncı sırada, Avrupa'da son sırada Türkiye. İşsizlik oranı 2024'e göre çok çok çok az da olsa düşmüş gözüküyor ama bu, kadının iş gücüne katılım oranıyla, istihdam oranıyla birlikte değerlendirilince anlamlı bir iyileşmeye denk gelmiyor maalesef. Yasa yapıcı ve yöneticiler içindeki payı 19,6; Meclisteki payı 19,9. Erkekleri nerede geçiyor kadın biliyor musunuz Sayın Bakan: Kayıt dışı çalışma oranında, yaşam boyu psikolojik şiddet görmede, ekonomik şiddet görmede, fiziksel şiddet görmede. TÜİK'in 2024 Türkiye kadına yönelik şiddet araştırması hani böyle "Böğrüme öküz oturdu." derler ya, bakınca gerçekten öyle hissettiriyor insana. Aslında bunları konuşmuyor olmak çok kolay bizim için çünkü 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 4'üncü Ulusal Eylem Planı; bunlar önemli ve çok güçlü metinler. Bunlar, Türkiye'yi kadın haklarına ilişkin yasal çerçevede dünya ortalamasının üzerine çıkaran -dünya ortalaması 67 puanken Türkiye'nin puanı 81,2- dünya ortalamasının vizyon, içerik ve nitelik anlamında çok üzerine çıkaran metinler ama iş ki uygulanabilsinler. Zira yasa ile uygulama arasında yani yol haritamızdan sapmakta, yasayı uygulamamakta 26 puanlık farkla yine Avrupa şampiyonuyuz. Anayasa Mahkemesi kararlarını uygulamamakla övünülen bir siyasi iklimde hiç şaşırtıcı değil tabii bu sonuç ama yazık oluyor yani sizlerin emeğine de yazık oluyor, en çok da kadınlara yazık oluyor. Resmî veriler "2016'dan 2021'e kadar öldürülen kadınların yüzde 8,5'i 2021'de de yüzde 12'si ölüm anında koruma kararı altındaydı." diyor yani bir insan devleti tarafından korunduğu sırada öldürülebilir mi Sayın Bakan? Burada "Çağırdı, dayanamadım, gitti." diyen kadınlar var, ölüme kendi ayağıyla giden kadınlar da var; evet ama bu tablo münferit zaaf, zayıflık ya da cehaletle de örtülemez. Riski fark etme, fark etmeme, korunmayı sürdürme, ihlale müdahale; sorun her neredeyse onu aşacak bir metodoloji geliştiriyor muyuz? Kadınların şiddeti kimseye söyleme oranları da çok yüksek; ekonomik bağımlılık hâlâ çok önemli sebep maalesef, damgalanmamak, evet, sebep ama bir de güvensizlik var. Anayasa Mahkemesinin 2021'de defalarca şikâyette bulunduktan sonra eski eşi tarafından öldürülen kadının ölümünde savcıların da hâkimlerin de gereğini yapmadığına dair hükmü var. Aile içi şiddet muhatap olan kamu görevlisinin aile algısına, değer yargısına, fıtratına terk edilemeyecek ayrı bir suç olarak ivedilikle tanımlanmalıdır. Tekrara düşmemek için "kadın" başlığını kısa tutmak istiyordum ama hani böyle "Burnumuza kötü kokular geliyor." derler ya, öyle bir durum var. Kadın istihdamı konusunda son dönemde akademik alan da dâhil olmak üzere el altından yürürlüğe sokulan bir tartışma var. Doğurganlık hızının düşmesi ile kadının çalışması arasında bir illiyet oluşturulmaya çalışılıyor. Bu aklın bir sahibi var, nu da biliyoruz aslında. Bunun çerçevesi çoktan işte "'Çalışıyorum.'" diye annelikten imtina eden kadın aslında kadınlığını inkâr ediyor." demektirle çizilmişti. Şimdi, doğurganlığın önündeki engel kadının çalışması değil yalnızlığı. Hatta tek kadının da değil anne ve babanın birlikte sürüklendiği çaresizlik doğurganlığın önündeki engel; çocuklarını doyurmaya çalışırkenki yalnızlıkları, ısıtmaya çalışırkenki yalnızlıkları... "Yan odada çocuğu donmasın." diye o fön makinesini açıp da intihar eden anneyi unutmadık biz ya da çocuğuna okul forması alamadığı için intihar eden babayı unutmadık. Doğurganlığın önündeki engel açlık. Yıl 2026, bebeğini hâlâ şekerli suyla beslemeye çalışan anneler var bu ülkede. Kreş desteğinden yoksunluk engel. Çocuklarını evde yalnız bırakmak zorunda kalıp da işe gittikten sonra evde çocuklarının ölüsünü bulan kaç kadının trajedisine tanık olduk son yıllarda. Ben nüfus artış hızının düşmesini, evet, varoluşsal bir tehdit, bir beka sorunu olarak benimsiyorum. Yaşlı nüfusun 2025 itibarıyla oranı yüzde 11,1. Ama TÜİK'in nüfus projeksiyonlarına bakınca çok kaygılandırıcı bir durum var: Yaşlı nüfus oranının 2030'da yüzde 12,9; 2040'ta yüzde 16,3; 2060'ta yüzde 22,6 ve 2100 yılı nüfusunun 54-55 milyon olması bekleniyor ve 65 yaş artı yüzde 60'tan fazlası... Şundan endişeleniyorum bu tablodan: Bugün doğan çocuklar 75 yaşına geldiklerinde nüfusun yarısı 65 yaş üstü yani üretemeyen, yani iş gücüne katılamayan, yani daha çok okula, üniversiteye, fabrikaya değil de daha çok hastaneye, daha çok huzurevine, bakımevine ihtiyacı olan bir toplumun mensubu olacaklar. Bu arada yeri gelmişken söyleyeyim, bir bakımevi hedefi var 2027 için: "860 kişi, 3 merkez" diyor ama bu bana hayatın olağan akışıyla çok uyumsuz geldi. Yani sokağa çıktığımızda otobüsler, AVM'ler günlerini daha sıcak ortamda geçirmek isteyen yaşlılarla dolu yani ihtiyaç daha fazla gibi gözüküyor hayatın içinde. Ben bireysel olarak, dediğim gibi, nüfus artış hızını artırmaya dönük politikaları destekliyorum ama bunun yolu olarak kadınlara toplumun kuluçka makinesi muamelesi yapmak olmaz. Ben bir anne olarak söylüyorum, evlat sahibi olmayı çok istese bile bir kadın çocuk yoksulluğunda Avrupa'nın zirvesindeyiz zaten de mesele sadece yoksulluk da değil. "Adalet olmayan, hukuk güvenliği olmayan yere yatırım gelmez." diyoruz; bir ailenin bütün yatırımı, birikimi, geleceği, biriciği evladı... Onu peki adaletin olmadığı, hukuk güvenliğinin olmadığı bir ortamda dünyaya getirmek istememesi normal değil mi? Sabah gittiği okuldan öğlen cenazesi çıkan çocukları görüp, harçlığını çıkarmaya çalışırken 25 yerinden bıçaklanan çocukları görüp, "Yan baktın." diye katledilen çocukları görüp, akranınca öldüresiye dövülen Murat Duha'yı, işte 15 yaşındaki Ömer Alperen'in katlini, 15 yaşındaki fail tarafından katledilen 17 yaşındaki Atlas'ı, Ahmet Minguzzi'yi, 31 bıçak darbesiyle katledilen Gülden Coni'yi ve geride kalan ailelerinin yaşadıkları dramları ve onların katillerinin nasıl pamuklara sarılmaya çalışıldığını görüp, devlet gücünü kullanan kimi kamu görevlilerinin sırf ağacı, kuşu savunuyor diye çocuklara reva gördüğü zulmü görüp ve bütün bunlardan dönmeye, bunları düzeltmeye dönük de bir irade bulunmadığını görüp imtina edebilir anne adayları çocuk doğurmaktan. Yeri gelmişken konuştuk çocuk suçluluğunu. İşlenen her 100 cinayetten 15'inin failinin çocuk olduğu, bir yılda 200 binden fazla çocuğun suç işlediği, 300 bine yakın çocuğun suçtan mağdur olduğu bir toplumsal çöküşle karşı karşıyayız. Geçen dönem güya bazı değişiklikler yaptık Çocuk Koruma Kanunu'nda, güya caydırıcılık sağlayacaktık. "Suça sürüklenen çocuk" u "adli süreçteki çocuk" hâline getirip yani velayet davasındaki çocukla cinayet failini, yani tanık çocukla, mağdur çocukla, fail çocuğu aynı tanımda eşitleyip durumu iyice absürtleştirdik. Çocuğu suçlulaştıran temel faktör ekonomik yoksunluk olduğu hâlde buna "algı" diyerek, çocuğu suçtan korumaktaki birincil mevzi olan aileyi açlık sınırının altında yaşamaya mahkûm ederek, suçu magazinleştirerek, devletin boşalttığı alanları suç örgütlerinin doldurmasını meşru gösteren dizilerle, siyasilerin verdikleri fotoğraflarla, mesajlarla çocukların şuur altına bazı suçluların iyi, hatta bazı suçluların kahraman olduğu, bazı çetelerin, bazı mafyaların iyi, hatta toplumsal adalet için de gerekli olduğu algısını enjekte ederek mücadele edemeyiz biz bu hâlle. Çocuk katillerini affederek de mücadele edemeyiz. Hangi çocuğu, bebek katletmenin neredeyse takdire değer fiil muamelesi gördüğü, çocuk katillerinin el üstünde tutulduğu bir ortamda insan katletmenin kötü bir şey olduğuna ikna edebiliriz Allah aşkına. Çocuk bahsi bitmeden, 2024-2028 dönemini kapsayan eylem planının 5 temel temasından biri, dijitalleşme. Buradaki tespitlerin çoğu da doğru. Dijital detoks hedefiniz var, bunu da görüyoruz ama RTÜK'ün de şöyle bir araştırması var: Türkiye'de Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması. Buna göre 15-21 yaş grubunda günlük sosyal medya kullanımı üç saatin üzerinde üç buçuk saate yakın. Biz istediğimiz kadar eğitim verelim, proje geliştirelim, kanun yapalım; o 3 saat 24 dakikayı doldurabilecek ve sosyal medyaya erişim kadar da düşük maliyetle doldurabilecek bir alternatif üretemediğimiz müddetçe nafile Sayın Bakan. Sayısız etkinlik sayabilir burada arkadaşlarımız ama çocukları onlara getirip götürmenin bile bir maliyeti var, ayrıca da zaman problemi var bütün ailelerin. Çünkü eskisi gibi değil yani köle düzeninde çalışıyor artık herkes hayatta kalabilmek için maalesef. Şimdi, doğurganlık hızı artsın isteyenler, işte bütün bu kaygıları anlamak ve Türkiye'yi yeniden güvenle yaşanabilir bir ülkeye dönüştürmek durumunda. Yoksa aile desteği diye aslında ana parası geri ödenen bir kredi vermekle olmaz bu ya da rüşvet gibi bir defaya mahsus çocuk doğurma desteğiyle dolmaz. İki-üç aylık bez parasına tekabül ediyor zaten. Sonra ne olacak, hep söylüyoruz yani. Bir de bu önlemler 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girdi, Cumhurbaşkanına yardımları yeniden değerleme oranını geçmemek üzere artırma yetkisi verilmişti. Buna rağmen, bugüne kadar herhangi bir artış söz konusu değil ama yani alım gücü eridi, bu meblağlar da artık o birkaç aylık bezi bile karşılamıyor. Bir de şöyle bir garabet var: Her soruna bir kurul oluşturuyoruz. E, bu nüfus politikası meselesinde de oluşturuldu. Bütün bu kurulların ama yani bu ihanet sürecini takip kurulunun, Fon Koordinasyon Kurulunun, Aile ve Nüfus On Yılı Nüfus Politikaları Kurulunun tamamının Başkanı Sayın Cevdet Yılmaz. Yani burada mesele Cevdet Bey değil ama böyle bir sistem olmaz. Yani işte uzmanlaşma, kadrolaşma, bu kadar uzman, bu kadar bakanlık ne işe yarıyor o zaman? Yani hepsinin çözümünü günün sonunda dönüp dolaşıp aynı kişiye bağlayacaksak nasıl odaklanacak zaten bu kadar birbirinden bağımsız meseleye?

            Şimdi, biz her yıl merkezî bütçeden aldığı payın azlığından şikâyet edip artmasını beklerken çünkü kadınların da sorumluluğu sizde, çocukların da sizde engellilerin de sizde, yaşlıların da sizde, yoksulların da sizde. Ki nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk, yoksunluk veya iş yoksunluğu risklerinden en az birini yaşadığı, Eurostat'a göre Avrupa'nın yoksulluk riski en yüksek ülkesi olan, yoksulluk oranının yüzde 20'yi aştığı bir ortamda yani aslında bu ülkede dar bir çıkar halkası dışında herkesten sorumlu kılınmış durumda Bakanlığınız. Yani çok geniş ve sefalet içinde -bu sefil benim tanımım değil, Dünya Sefalet Endeksine göre en sefil 3'üncü ülkeyiz- aileler vardır ya yani o ailede herkes tek bir kişinin eline bakar. Sizin Bakanlığınız o tek kişi yani herkes sizin elinize bakıyor, ben kızamıyorum bu sebeple size. Yani bu bütçeyle kime, nasıl ve nereye yetişeceksiniz ben de hayretle izliyorum. Şimdi, Bakanlığınızın, merkezî bütçedeki genel artışın neredeyse yarısı kadar arttı. Bir önceki yıla göre 0,32 oranında gerilediği, TÜİK'in enflasyon oranının bile gerisinde kalmış bir artışla yani aslında bizatihi kendisi yoksunluk içindeki Bakanlık bütçesinin en büyük payı ironik şekilde yoksunlukla mücadeleye ayrılmış durumda. Çok veri var; ete, tavuğa, bala ulaşmama, meyveye ulaşmama, ısınamama, barınamama hiçbirine boğmayacağım kimseyi zira, tek başına en büyük payın bu mücadeleye ayrılmış olması bile bir belgedir zaten durumun fecaatine. 11 milyondan fazla haneye sosyal yardım giriyor olması belgedir. Kaldı ki yoksulluk yardımla bitirebilen bir şey değildir yani gıda kolileriyle, fatura destekleriyle bitebilen bir şey değildir. Bunlar gereksizdir diyemem, inim inim inliyor çünkü millet ama sadece merhemdir. Çözüm için kalıcı istihdam gerekir. Çalışmadan, bağımlı, el açarak muhtaç yaşamayı kronikleştiren bir toplumsal dönüşüm maalesef, bu ülkeye uzun vadede yapılabilecek en büyük kötülüklerden biridir. İktidar, yoksulluğu bir siyasi sermaye olarak görmekten vazgeçmelidir. Kendi başının çaresine bakabilen, bağımlı olmayan özgür insandan ve onun tercihlerinden korkmaktan vazgeçmelidir. Bugünü kurtarmak için yarını dinamitlemekten vazgeçmelidir. 2027'de sosyal yardımların mesela yoksulluk oranını en fazla kaç puan azaltmasını bekliyorsunuz, merak ediyorum. Geçenlerde Edirne'de bir oyuncakçı dükkanına girdik "En zor bizim işimiz." dedi oradaki esnaf, muhatabımız çocuk çünkü, yoktan anlamıyor, çocuk ağlıyor, anne alamadığı için ağlıyor, bizim gözümüz... Dinlerken benim de gözümde oldu yani gerçekten biz dayanamıyoruz, gözlerimiz oluyor. Bu ülkedeki bütün yönetim hatalarının, yanlış politikaların, beceriksizliklerin faturasını çocuklar ödememeli Sayın Bakan, vebaldir. Çocuklarımız da buna layık değil, Türk milleti de değil. "Öğün atlamak zorunda kalıyoruz." diyor vatandaş, aralıklı oruç işte "sağlıklı" diye dalga geçiliyor. Konu komşudan utanıyor, akşam karanlığını bekliyor, pazarda tezgâh altından çer çöp topluyor, algı diye görmezden geliniyor. "Açlıktan ölen yok, abartılıyor." deniliyor. Ya, bu mu Allah aşkına Sayın Bakan yani biz milletimizi nefes alabiliyor olmaya mı sadece layık görüyoruz, çıtamız nefes almak mı, refah hakkı yok mu bu milletin? En büyük paydan sonra en düşük ödenek payına sahip alana gelelim; şehit ailelerimiz ve gaziler yüzde 0,04. Bu oran bile yeter Sayın Bakan, geçen yıl da söyledim, şehit aileleri, gaziler bize, her birimize her şeyi söyleyebilirler, nümayişler yapabilirler, maksadını aşan sözler söyleyebilirler, onların fedakârlıklarının kredisi limitsiz olmak zorundadır. Benim bu programda anlamadığım bir husus var, önce onu sorayım: Burada ziyaret yoluyla psikososyal destek sağlanan şehit yakını ve gazi sayısı 2025 yılında 148.463 olarak gerçekleşmiş gözüküyor ama 2027-2029 dönemi hedeflerinde 80 bin olarak öngörülmüş. 2027 yılı hedefi 2025 yılındaki gerçekleşmenin yüzde 46,11 altında. Şimdi neden böyle bir sınırlamaya gidildi? Şehit ailelerinin, gazilerin psikososyal destek ihtiyacı bir anda ortadan mı kalktı? Hem de aslında bence psikolojik desteğe en çok ihtiyaç duydukları dönemde çünkü evlatlarının katilleri kutsanırken, gazilerin ortezi, protezi mesele olurken, onların uzuvlarını çalanlara villa tahsis edilirken herhâlde bu ülkede en çok onların psikolojik desteğe ihtiyacı var diye düşünüyorum. FETÖ dışındaki terör örgütleri tarafından şehit edilen sivil vatandaşlarımızın yakınlarına bir istihdam hakkı verilirken 15 Temmuzda hayatını kaybeden vatandaşlarımızın yakınlarına iki istihdam hakkı tanınması başta olmak üzere, terör nedeniyle engelli olan vatandaşlarımıza bir istihdam hakkı verilirken 15 Temmuzda yaralanan vatandaşlarımıza yaralanma derecesine bakılmaksızın bu hakkın tanınması başta olmak üzere çifte standardın, daha doğrusu standartsızlığın ortadan kaldırılmasını her bütçede talep ediyoruz biz ama bu yılın şahsına münhasır bir durumu var; Beytepe kavşağında yerlerde sürüklenen, Güvenpark'ta nöbetleri basılan, polislerin gözyaşları içinde müdahale etmek durumunda kaldığı gazilerin bazı talepleri var. Özellikle özlük hakları bakımından, gaziler arasında oluşan uçurumun kapatılmasını istiyorlar. Verirsiniz, vermezsiniz, konuşursunuz, anlaşırsınız, anlaşamazsınız, biz de anlatmaya çalışırız tekrardan. Bütün bunlar işte apayrı bir kısmı ama Sayın Bakan, anlamak lazım; PKK terör örgütü mensubu katiller için en olmayacak talepler bir bir sıralanırken, af bile değil bakın, pişman da olmadıklarını ilan ederek devlete kafa tutmaya, tehdit etmeye devam ederek özgür olmalarının istenmesine tahammül edilirken, davul zurnayla tahliyelere tahammül edilirken, katillerin kamuda istihdam talebine tahammül edilirken, Mecliste siyaset talebine tahammül edilirken, gazilerin emsal talebine mi tahammül yok Allah aşkına yani haksız değiller mi isyan etmekte? Bir de onların psikolojisini biz kendi psikolojilerimiz gibi değerlendiremeyiz. Dediğim gibi, bambaşka bir kredileri olması gerekiyor nezdimizde. Şimdi kendinizi onların yerine koyun her biriniz, tahammül edebilir misiniz? Böyle bir çifte standarda tahammül edebilir misiniz? Canınızın, onurunuzun bu kadar kıymetsizleştirilmesine tahammül edebilir misiniz? Bakın, bebek katiline villa var, evlatları katledilen annelere tercih şartı var "Bir evladını seç, sadece ona kamuda istihdam var," diyoruz. Neden? Bir kadroyla ödenebilir mi onların hakları ya? Ben Bakanlığınızın bünyesinde gözüktüğü için bunları size söylüyorum, yoksa bence muhatabı siz değilsiniz, konu sizlik değil çünkü şehit ailesiyle dayanışma, gaziyle dayanışma, devletin onlara sahip çıkma politikaları sosyal hizmet değildir ki, olamaz ya, vatani görevdir bu bence ve Millî Savunma Bakanlığı bu fedakârların her yönüyle sorumluluğunu alarak bünyesine geçirmelidir bir an önce. Bir şehit annesi evladı toprağın altında yatarken katiline villa tahsis ediliyorsa, bakın, tekrar söylüyorum, her şeyi söyleyebilir size de bize de, hakkıdır. Bir şehit evladı soğuk mezar taşına sarılırken her bayram sabahı, bütün diğer toplumsal kesimlerin mağduriyetleri bir yana, iktidar onu babasız bırakanın konforunun derdine düşüyorsa, o çocuğun her tonda isyana hakkı vardır. Türkiye'nin demokrasi şartı 50 bin kişinin katilinin konforu hâline geldiyse eğer hepimizin yüzüne de tükürebilirler tekraren söylüyorum, hakları vardır. Son olarak Sayın Bakan, siz geçmiş siyasi yaşamınızda, Avrupa'da Türkiye'ye "soykırımcı" yaftası yapıştırmamak için istifa da tereddüt etmemiş, o günkü tavrıyla da Türkiye'ye gelmeden Türk milletinin gönlünde taht kurmuş bir Türk kadınsınız, bir annesiniz. Ben de bir Türk kadını ve bir Türk annesi olarak sizden istirham ediyorum: O gün Avrupa'da sergilediğiniz o tutumu bugün Türkiye'de sergilemeye devam edin, benzer bir süreç yaşanıyor.